Álftanes–Skerjafjörður

Svæðið er tilnefnt vegna fjöruvistgerða og fugla.

Álftanes og Skerjafjörður á Íslandskorti
Sandmaðksleirur
Mynd: Sigríður Kristinsdóttir

Frá Álftanesi.
 

Mörk

Fjörur og grunnsævi frá Balatjörn á sunnanverðu Álftanesi að Gróttu á Seltjarnarnesi. Einnig fylgir Bessastaðanes og ysti hluti Seltjarnarness.

Stærð

31,4 km2

Hlutfall lands: 8%
Hlutfall fjöru: 21%
Hlutfall sjávar: 69%
Hlutfall fersks vatns: 2%

Svæðislýsing

Strandsvæði við þéttbýli. Fjörubeðurinn er leir, sandur, möl, klappir, stórgrýti og mór. Brimasemi er að jafnaði nokkur á svæðinu, en tiltölulega lítil suðaustan undir Gróttu. Svæðið er vinsælt til útivistar, t.d. eru siglingar stundaðar í Skerjafirði sem og sjósund, þá er golfvöllur innan svæðisins á Seltjarnarnesi. Önnur landnotkun er m.a. æðardúntekja á Álftanesi, hafnarstarfsemi á Kársnesi og grásleppuveiðar á grunnsævi.

Forsendur fyrir vali

Auðugt botndýralíf á grunnsævi og mikið um lífríkar sjávartjarnir og fjörur, sjávarlón og sjávarfitjar. Nyrst á svæðinu við Seltjörn, milli Suðurness og Gróttu, er sérstæð fjöruspilda vegna fjörumós. Þar eru einnig tiltölulega lítið raskaðar klóþangsfjörur og sandmaðksleirur. Fuglalíf er fjölskrúðugt árið um kring, m.a. eru hér mikilvægir viðkomustaðir fargesta og nær margæs alþjóðlegum verndarviðmiðum. Hið sama á við um æðarvarp á Álftanesi, grágæsir á fjaðrafellitíma og sendling að vetri.

Vistgerðir

Forgangsvistgerðir
  Vistgerð Km2 % af heildarflatarmáli
Fjara Fjörumór 0,03 9
Fjara Klóþangsfjörur 1,54 2
Fjara Sandmaðksleirur 0,82 1

Fuglar

Forgangstegundir fugla.
Tegund  Árstími  Fjöldi  Ár  % af íslenskum stofni
Grágæs Fellir 1.200 2014 1
Margæs Far 2.473 1990–2010 9
Æður Varp *3.000 1999 1
Sendlingur Vetur 700 1974 1
*Pör

Sjá einnig ítarlegri umfjöllun um fuglasvæðið Álftanes–Skerjafjörður.

Ógnir

Uppfyllingar í fjöru og grunnsævi.

Aðgerðir til verndar

Allt svæðið er á náttúruminjaskrá og hluti þess er verið friðaður, þ.e. Skerjafjörður innan marka Kópavogs og Garðabæjar fyrir sameiningu við Bessastaðahrepp (búsvæðavernd), Bakkatjörn og Grótta á Seltjarnarnesi og Kasthúsatjörn og nálæg fjörusvæði (friðland) og Hlið ásamt fjörum (fólkvangur). Ljúka þarf friðlýsingu alls þessa svæðis í samræmi við þau ákvæði sem gilda um friðlýsta hlutann. Takmarka frekari uppfyllingar og stýra ágengri útvist betur, þar á meðal seglbrettum og sæköttum.

Núverandi vernd

Friðlýst svæði Flokkur friðlýsingar
Bakkatjörn Friðland
Fossvogsbakkar Náttúruvætti
Gálgahraun Friðland
Grótta Friðland
Hlið Fólkvangur
Kasthúsatjörn og aðliggjandi fjara Friðland og fólkvangur
Skerjafjörður innan bæjarmarka Garðabæjar Búsvæði
Skerjafjörður innan bæjarmarka Kópavogs Búsvæði
Aðrar náttúruminjar Nr.
Bessastaðanes, Gálgahraun og fjörur frá Bala að Kársnesi 117
Seltjarnarnesfjörur og Suðurnes 122

Kortasjá

Álftanes–Skerjafjörður í kortasjá

Útgáfudagsetning

5. apríl 2018.