Bóluþangsfjörur

F1.32

EUNIS-flokkun

A1.21 Barnacles and fucoids on moderately exposed shores.

Bóluþangsfjörur
Mynd: Sigríður Kristinsdóttir

Bóluþangsfjara á Ströndum. – Fucus vesiculosus on moderately exposed shore in the Westfjords.

Bóluþangsfjörur
Mynd: Sigríður Kristinsdóttir

Gróskumikil bóluþangsfjara á Snæfellsnesi. – A wide stretch of Fucus vesiculosus on moderately exposed shore at Snæfellsnes peninsula.

Lýsing

Þangfjörur þar sem bóluþang er ríkjandi með yfir 30% þekju. Oft er mikið um skúfþang en klóþang er yfirleitt ekki til staðar. Bóluþang er tiltölulega skammær en hraðvaxta tegund sem þolir brim og smá hreyfingu á fjörubeðinum, betur en klóþang. Það er fljótt að dreifa sér við heppileg skilyrði, en þar sem undirlag er stöðugt og skjólsælt er fyrir brimi, getur bóluþangið hörfað undan klóþangi (Agnar Ingólfsson 1990). Bóluþangsfjörur finnast því einkum þar sem nokkuð brim er og oft þar sem undirlagið samanstendur af lausu grjóti sem öldurótið nær að hreyfa aðeins við. Þá þolir bóluþangið ferskvatn betur en aðrar þangtegundir þó seltan sé að jafnaði há. Tegundafjölbreytni er minni í bóluþangsfjörum en í klóþangsfjörum. Þó eru margar tegundir dýra og þörunga algengar í báðum gerðum (Agnar Ingólfsson 2006).

Fjörubeður

Hnullungar, steinvölur.

Fuglar

Töluvert af fuglum í ætisleit, einkum æðarfugl, sendlingur, stelkur, tildra og rauðbrystingur.

Líkar vistgerðir

Klóþangsfjörur, þangklungur, grýttur sandleir, skúfþangsfjörur, sagþangsfjörur.

Útbreiðsla

Allt í kringum landið nema við sanda suðurstrandarinnar og á mjög brimasömum svæðum. Bóluþangsfjörur eru algengastar á Norðvestur-, Norður- og Austurlandi.

Verndargildi

Mjög hátt.

Útbreiðslukort bóluþangsfjörur

Þekkt útbreiðsla bóluþangsfjara er meiri en 1% (9 km2) af fjörum landsins og yfir 3% af öllum þangfjörum. – Moderately exposed shores, dominated by Fucus vesiculosus, cover more than 1% (9 km2) of the seashore and over 3% of all low/moderate energy littoral rock shores combined.

Áberandi gróður – Conspicuous vegetation Áberandi dýr – Conspicuous animals
Klapparþang Fucus spiralis Doppur Littorina spp.
Bóluþang Fucus vesiculosus Baugasnotra Onoba aculeus
Skúfþang Fucus distichus Mærudoppa Skeneopsis planorbis
Fjörugrös Chondrus crispus Hrúðurkarl Semibalanus balanoides
Kólgugrös Devaleraea ramentacea Kræklingur Mytilus edulis
Sjóarkræða Mastocarpus stellatus Mæruskel Turtonia minuta
Söl Palmaria palmata Nákuðungur Nucella lapillus
Steinskúfur Cladophora rupestris Fjöruflær Gammarus spp.
Hrossaþari Laminaria digitata Þanglýs Idotea spp.
    Fjörulýs Jaera spp.

 

Selta og brimasemi í fjöruvistgerðum, bóluþangsfjörur

Selta og brimasemi í fjöruvistgerðum var metin á kvarða sem byggist á:
a) brimasemi í vistgerðum, skipt í fjögur gildisbil (REI); lítil (0,0001–8.000), nokkur (8.000–32.000), talsverð (32.000–128.000) og mikil (>128.000).
b) selta í vistgerðum, skipt í þrjú gildisbil, metið út frá staðháttum og heimildum; há (35–33 S), miðlungs (~33–20 S) og lág (~20–10 S).

Salinity and exposure in each shore type was estimated based on:
a) exposure, divided into four intervals of calculated REI index; small (0.0001–8,000), significant (8,000–32,000), considerable (32,000–128,000) and high (>128,000).
b) salinity range, divided into three intervals, estimated from geograhic proximity to fresh water and some available local measurements of salinity; high (35–33 S), medium (~33–20 S) og low (~20–10 S).

Opna í kortasjá

 

Heimildir

Agnar Ingólfsson 1990. Íslenskar fjörur. Bjallan. Reykjavík.

Agnar Ingólfsson 2006. The intertidal seashore of Iceland and its animal communities. The Zoology of Iceland, Vol I, part 7. Levin & Munksgaard, Ejnar Munksgaard, Kaupmannahöfn; Reykjavík, 85 bls.